LeerKompas Palliatieve Zorg

Materialen en werkvormen voor deskundigheidsbevordering in palliatieve zorg

Het LeerKompas bundelt informatie, praktijktools, werkvormen en leeraanbod om deskundigheid in palliatieve zorg te bevorderen, voor de organisaties die meedoen aan de Transformatie Palliatieve Zorg Midden-Nederland.

Voor wie? Het LeerKompas is bedoeld voor interne trainers en deskundigheidsbevorderaars: iedereen die in de eigen organisatie werkt aan de deskundigheid van zorgprofessionals in palliatieve zorg. Kies hieronder waar je wilt beginnen.

Samengesteld door Lonneke van Leeuwen, projectleider deskundigheidsbevordering, Transformatie Palliatieve Zorg Midden-Nederland.
Vraag, aanvulling of correctie doorgeven

Hoe pas je de informatie uit het LeerKompas toe ten behoeve van deskundigheidsbevordering?

⚠️ Lees voordat je de inhoud gebruikt eerst de disclaimer. De werkafspraken in je organisatie zijn leidend, de genoemde materialen zijn suggesties en links kunnen verouderen.

🗣️
Kennisoverdracht
Om uit te leggen, te introduceren of te delen — bijv. bij het inwerken van nieuwe collega's, als naslag tijdens overleg, of als introductie tijdens een presentatie, training of geschreven materiaal.
Bijvoorbeeld: de basisbegrippen, PowerPoints en de informatie bij de praktijktools.
🛠️
Oefenen
Om mee te oefenen tijdens een leermoment of in de praktijk uit te proberen.
📊
Toetsen & ontwikkelen
Om kennis en aanpak (in teamverband) te toetsen, en om knelpunten en succesfactoren te identificeren.
🎓
Bestaand deskundigheidsbevorderend aanbod benutten
Om niet zelf het wiel uit te vinden: laat medewerkers passende scholing volgen (extern of in company), of zet eerder ontwikkelde werkvormen, presentaties en trainershandleidingen in je eigen organisatie in.
Bijvoorbeeld: scholingen uit het leeraanbod, te zoeken op niveau of rol, en lesmateriaal, presentaties en trainershandleidingen bij de werkvormen per kernelement en op Palliaweb onderwijsmaterialen.
💬
Inspiratie & reflectie
Om inspiratie, erkenning en herkenning op te halen, en het gesprek over palliatieve zorg, en kwaliteit van leven en sterven op gang te brengen.
🌱
Borgen in de organisatie
Om te zien waar je organisatie staat en om samen met transformatieaanjager en management te werken aan deskundigheid die blijft, ook na de transformatie.
± 7.250patiënten per jaar in Midden-Nederland die niet onverwacht overlijden
± 30.000inwoners betrokken, naasten meegerekend
77%van hen kreeg nog geen of niet-volledig passende zorg
2025–2027looptijd van de transformatie, langs zes actielijnen
1AanleidingDe opgave, passende zorg en de gevolgen▾

De opgave in cijfers

Bijna driekwart van de mensen in Nederland overlijdt niet onverwacht. Per jaar zijn dit ruim 125.000 mensen die baat kunnen hebben bij palliatieve zorg en ondersteuning.[15] In de regio Midden-Nederland gaat het jaarlijks om ca. 7.250 patiënten die niet onverwacht overlijden; met gemiddeld drie naasten per patiënt betreft de beoogde verbetering van passende zorg in de palliatieve fase in totaal ca. 30.000 burgers in onze regio.[15] Hoewel palliatieve zorg voor patiënten en hun naasten integraal onderdeel van het reguliere zorgproces zou moeten zijn, is dit vaak nog niet het geval: er zijn nog veel mensen die geen of niet-optimale zorg ontvangen zoals passend is bij het perspectief van de palliatieve fase.[15]

Wat is passende zorg?

Passende zorg in de palliatieve fase is zorg die de kwaliteit van leven, de kwaliteit van rouwen en de kwaliteit van sterven van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening ondersteunt. Dit wordt bereikt door het voorkomen en verlichten van lijden, gebaseerd op signalering en door een zorgvuldige beoordeling en behandeling van problemen van fysieke, psychische, sociale en existentiële aard.[15]

Nog te vaak niet passend

Dat gaat nu lang niet altijd goed. Een analyse van declaratiedata laat zien dat ruim 77% van de patiënten die in Midden-Nederland niet onverwacht overlijdt, nog geen of niet-volledig passende zorg in de palliatieve fase heeft gekregen; deze groep krijgt in de laatste maanden voor het overlijden aanzienlijk meer tweedelijns zorg dan de groep die wel passende zorg heeft gekregen.[14]

Gevolgen van niet-passende zorg

Voor patiënten en naasten

De gevolgen daarvan voor patiënten en hun naasten kunnen groot zijn: op emotioneel, fysiek, levensbeschouwelijk en sociaal vlak. Zij sterven bijvoorbeeld niet op de plek van voorkeur en waar ze zich thuis voelen. Of ze hebben onnodig veel pijn of voelen onrust, angst of andere mogelijk vermijdbare ziektelast. Naasten en nabestaanden nemen deze ervaringen mee, wat zijn weerslag kan hebben op hun eigen veerkracht en het latere eigen sterven.[16]

Voor de zorg

Voorbeelden van niet-passende zorg in het laatste ziektejaar zijn potentieel overbodige medicatie en vermijdbare invasieve behandelingen, SEH-bezoek en acute ziekenhuis- en/of IC-opnames, met onder andere de tussenkomst van huisartsen spoedzorg, ambulancezorg en ANW-wijkverpleging. Dit legt een aanzienlijk beslag op zorgfuncties waar de capaciteit al krap kan zijn, zoals de acute zorgfaciliteiten op de HAP, SEH en IC.[16]

Voor zorgverleners

Ook voor zorgverleners is niet-passende zorg belastend: als op de meest kritieke momenten de wensen van de patiënt niet of onvoldoende bekend en gecommuniceerd zijn, ontstaan onduidelijkheid en onrust in het zorgproces. Dat heeft weer zijn weerslag op de motivatie en op het behoud van arbeidspotentieel in de zorg en welzijn.[16] Zorgverleners staan naast de patiënt en naasten en wijzen de weg, met aandacht voor draaglast en draagkracht — of dat gebeurt, mag niet van toeval of geluk afhangen.[14]

2Het transformatieplanInitiatiefnemers, looptijd en actielijnen▾

Om dit te verbeteren is het Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland (versie 2.11, definitief, 29 augustus 2025) opgesteld, vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II (NPPZ II).[1] Midden-Nederland is de derde regio in Nederland die zo'n transformatieplan heeft opgesteld, na Drenthe en de Mijnstreek.[1] Het plan is geïnitieerd vanuit de regionale huisartsenzorg (Unicum), de netwerken palliatieve zorg en het consortium Septet, en wordt gedragen door de vier regionale huisartsenorganisaties, vijf netwerken palliatieve zorg, vier ziekenhuizen, de Regionale Ambulance Voorziening Utrecht (RAVU) en vele aanbieders van thuiszorg, hospicezorg, verpleeghuiszorg en ggz in de regio.[2] De transformatie loopt van 2025 tot en met 2027 en werkt langs zes actielijnen: maatschappelijke bewustwording, afspraken op alle niveaus, deskundigheidsbevordering, spiegel- en stuurinformatie, digitale ondersteuning en passende financiering.[3] Dit LeerKompas Palliatieve Zorg is ontwikkeld in het kader van de actielijn deskundigheidsbevordering. Voor de actielijn maatschappelijke bewustwording is de Toolkit maatschappelijke bewustwording gemaakt.

De zes actielijnen
Maatschappelijke bewustwording ↗Afspraken op alle niveausDeskundigheidsbevorderingSpiegel- en stuurinformatieDigitale ondersteuningPassende financiering
3Wens van de patiëntenAcht aanbevelingen uit "Een kwestie van geluk"▾

Aan de basis van de transformatie staat de patiëntverkenning "Een kwestie van geluk", waarin patiënten en naasten uit de netwerken Utrecht Stad en Zuidoost-Utrecht zijn geïnterviewd over hun ervaringen in de palliatieve fase.[5] Daaruit kwamen acht aanbevelingen naar voren om palliatieve zorg en ondersteuning te verbeteren:[5]

  1. 1Zorgverleners draaien niet om de dood heen
  2. 2Palliatieve ondersteuning en zorg ontvangen is geen kwestie van geluk
  3. 3Een wegwijzer geeft patiënten en naasten toegang tot heldere informatie
  4. 4Een vast contactpersoon is laagdrempelig beschikbaar
  5. 5Warme overdracht: zorgverleners zijn verantwoordelijk tot de overdracht is voltooid
  6. 6Deskundigheid is normaal, zorgaanbieders vervullen die verantwoordelijkheid
  7. 7Consultatie van in palliatieve zorg gespecialiseerde professionals is 24/7 beschikbaar
  8. 8Oog voor naasten is vanzelfsprekend

Patiënten en naasten gaven onder meer aan behoefte te hebben aan één aanspreekpunt: "Ik had zo graag gewild dat er één persoon was aan wie ik al mijn vragen kon stellen. Iemand die naast je staat, die vertelt wat er kan gebeuren."[6]

4Beoogde resultatenVan een kwestie van geluk naar een staat van vertrouwen▾

De ambitie is dat iedere inwoner van Midden-Nederland aan het einde van de transformatieperiode (2025–2027), in elk geval in het laatste levensjaar, kan rekenen op kwalitatief goede, transmuraal georganiseerde, passende zorg in de palliatieve fase — van een "kwestie van geluk" naar een "staat van vertrouwen".[7] Wanneer alle patiënten die niet onverwacht overlijden goede palliatieve zorg ontvangen, kan dit naar verwachting jaarlijks tot 900 SEH-bezoeken, 10.500 klinische ligdagen en 2.700 IC-ligdagen in het laatste levensjaar besparen.[8]

5De kernelementen van het beoogde zorgsysteemMarkering, PZP, coördinatie en consultatie▾

Het beoogde zorgsysteem is gebaseerd op de vier kernelementen van het landelijke Kwaliteitskader Palliatieve Zorg (KKPZ):[10]

  1. Markering — Het expliciet vaststellen van de overgang naar een zorgfase waarin kwaliteit van leven en sterven centraal staan, in plaats van de primaire focus op genezing. Iedereen kan signaleren en geeft dit door aan de behandelaar, die vervolgens markeert en dit deelt met betrokken zorgverleners.[11]
  2. Proactieve zorgplanning (PZP) — Een continu proces van gesprekken over en het vaststellen van levensdoelen, keuzes en bijpassende zorg. De behandelaar voert het/de proactieve zorgplanningsgesprek(ken) en legt de uitkomsten vast in een PZP-formulier, dat waar mogelijk digitaal en transmuraal beschikbaar wordt gemaakt.[11]
  3. Transmurale coördinatie en continuïteit van zorg — Interdisciplinaire en transmurale samenwerking van zorgverleners zodat zorg ononderbroken en in samenhang wordt geleverd. Patiënten in de palliatieve fase krijgen een aanspreekpunt dat proactief meedenkt en coördineert, afstemt met betrokken zorgverleners — ondersteund door een digitaal dossier — en zo zorgt voor continuïteit van zorg.[12]
  4. Ondersteuning bij complexe casuïstiek — Waar nodig kunnen alle zorgprofessionals gespecialiseerde zorgverleners in palliatieve zorg betrekken. Telefonische consultatie is 24/7 beschikbaar, bedside consultatie (boven)regionaal tijdens kantooruren, en naast consultatie is ook directe inzet van specialistische vaardigheden mogelijk.[13]

Aansluiting op het kwaliteitskader van 2026. De geactualiseerde tweede editie noemt dezelfde kernelementen: tijdige signalering en markering, proactieve zorgplanning, zorgvuldige coördinatie en laagdrempelige consultatie van in palliatieve zorg gespecialiseerde zorgprofessionals. Het kwaliteitskader spreekt daarbij van de hoofdbehandelaar (die markeert) en de centrale zorgverlener (het eerste aanspreekpunt), en van samen beslissen en het proactief zorgplan. De omschrijvingen hierboven komen uit het Transformatieplan en gebruiken de regionale termen.

🔗 Bronnen bij dit tabblad — klik op een [nummer] in de tekst om hier direct naartoe te springen; hover over een [nummer] voor de letterlijke brontekst. Klik vervolgens op de bronnaam hieronder om het document te openen.
  1. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — p. 3, 11
  2. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — Voorwoord, p. iii, 8
  3. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — Samenvatting en leeswijzer, p. v
  4. Netwerken Palliatieve Zorg Utrecht Stad en Zuidoost-Utrecht, "Een kwestie van geluk, palliatieve zorg doe je samen" — patiëntenverkenning, 2023
  5. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — p. 9 (citaat patiëntenverkenning)
  6. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — p. 12
  7. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — Figuur 13, p. 36-37
  8. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — Figuur 8, p. 13-14
  9. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — p. 15
  10. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — p. 16
  11. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — p. 17
  12. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — p. 11 (cijfer niet-passende zorg)
  13. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — p. 2 (aanleiding en definitie passende zorg)
  14. Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, v2.11 (29-8-2025) — p. 10-11 (gevolgen niet-passende zorg)

Leeraanbod palliatieve zorg

Scholingen, leergangen en opleidingen palliatieve zorg, ingedeeld naar niveau of rol en naar duur. Kies een niveau of rol, of zoek op naam, aanbieder of trefwoord. Het aanbod verandert regelmatig: controleer data, kosten en toelatingseisen altijd bij de aanbieder.

Bron van dit overzicht:
Uit de regio: materialen en voorbeelden van deelnemende organisaties
Wat de ene organisatie heeft ontwikkeld, hoeft de andere niet opnieuw te bedenken.

Gezocht: materialen en goede voorbeelden van deskundigheidsbevordering

We zijn benieuwd naar wat je gebruikt om deskundigheid in palliatieve zorg te bevorderen: zowel de materialen voor scholing als andere vormen van deskundigheidsbevordering.

  • Materialen voor scholing: presentaties, lesprogramma's, casussen, werkvormen, e-learnings en toetsvragen die je in scholingen gebruikt.
  • Leren tijdens het werk: hoe werk je nieuwe collega's in op palliatieve zorg, wie is rolmodel, hoe ziet bedside teaching eruit?
  • Leren van en met collega's: casuïstiek in het teamoverleg of MDO, coaching door een in PZ gespecialiseerde zorgprofessional, meekijken met het palliatief team, moreel beraad.
  • Leren door terug te kijken: nabespreken van een overlijden, evaluatie van een PZP-gesprek, reflectie in intervisie.
  • Hulpmiddelen voor de werkvloer: zakkaartjes, stroomschema's en werkinstructies.

Ook ervaringen met wat wel en niet werkte zijn welkom.

🔒 Afgeschermd deel voor transformatieorganisaties

De materialen in dit deel zijn bedoeld voor de transformatieorganisaties van TPZ Midden-Nederland, om ze met elkaar te delen.

Wil je toegang tot dit deel van het LeerKompas? Neem dan contact op met Lonneke van Leeuwen.

Materiaal, idee of ervaring delen

Vul het formulier in en voeg eventueel materiaal toe. Daarna stuur je je bijdrage met één klik per mail naar het projectteam, of download je bestand om mee te sturen. Het projectteam bekijkt je bijdrage en neemt het eventueel op in het afgeschermde deel van het LeerKompas, met de naam van je organisatie erbij. Tot die tijd is je bijdrage alleen zichtbaar in deze browser.

Past bij kernelement of thema
Een deskundigheidssysteem borgen

Een geborgd deskundigheidssysteem zorgt ervoor dat de deskundigheid in palliatieve zorg op peil blijft, ook als mensen, projecten of prioriteiten veranderen. Deskundigheid landt alleen als de organisatie zorgt voor een vaste werkwijze: als wat medewerkers leren wordt ondersteund door werkprocessen, afspraken en hulpmiddelen in de praktijk. Daarom gaan de kenmerken niet alleen over scholing, maar ook over de inbedding ervan. De kenmerken hieronder beschrijven hoe zo'n systeem eruitziet. Bij elk kenmerk staat achter het i-tje waarop het is gebaseerd. Je kunt ze gebruiken als checklist: vink aan wat in je organisatie al geregeld is. Je vinkjes blijven bewaard in deze browser.

Deskundigheidsbevordering in het kwaliteitskader

Het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland, editie 2 (2026) heeft een eigen thema Deskundigheid (6.1). Deze pagina vat kort samen wat dat van zorgprofessionals vraagt om hun deskundigheid op peil te houden, en hoe je hen daar als trainer of deskundigheidsbevorderaar bij helpt. Voor wat zij precies moeten kunnen, verwijzen we naar het kwaliteitskader zelf.

Standaard 6.1 Deskundigheid

Zowel de zorgprofessional als de vrijwilliger is gekwalificeerd voor de zorg die zij verlenen en houdt aantoonbaar de eigen kennis actueel met relevante bij- en nascholing.

1Wat vraagt het kwaliteitskader van zorgprofessionals?

📚Passende bij- en nascholing volgenzoals de eigen beroepsvereniging die heeft omschreven.
📈Kennis en vaardigheden bijhoudenen dat kunnen aantonen.
🔍De eigen kwaliteiten en beperkingen kennenen tijdig gespecialiseerde palliatieve zorg inschakelen.
💚Oog hebben voor zelfzorgen voor de persoonlijke impact van het verlenen van palliatieve zorg.

De organisatie hoort hen hierin te ondersteunen: aanbieders van palliatieve zorg bieden mogelijkheden om nieuwe kennis en inzichten op te doen. Meer daarover staat onder Borgen.

2Hoe help je hen hun deskundigheid op peil te houden?

🧭Breng in beeld waar zorgprofessionals staanZet de Competentiescan Palliatieve Zorg of de Kennisquiz palliatieve zorg in, individueel of in een team.
🎓Kies scholing die bij hun functie en behoefte pastZoek in het leeraanbod op niveau of rol.
🤝Organiseer leren in en rond het werkGebruik de vormen van leren en de werkvormen bij de kernelementen.
📰Houd kennis actueele-pal biedt toegankelijke informatie uit internationale tijdschriften, om zelf te volgen of te delen.

3En je eigen deskundigheid?

Als trainer of deskundigheidsbevorderaar ben je vaak zelf een in palliatieve zorg gespecialiseerde zorgprofessional. Voor hen geldt aanvullend dat zij:

Erkende opleiding palliatieve zorgmet ervaring en vaardigheden om aan de multidimensionele behoeften van patiënt en naasten te voldoen.
Deskundigheid structureel onderhouden en aantoonbaar vastleggenbijvoorbeeld in een register van de eigen discipline.
Scholing geven aan andere zorgprofessionalszoals bedside-onderwijs en discipline-overstijgend onderwijs.
Persoonlijke impactgetraind in het herkennen van en omgaan met de persoonlijke impact van palliatieve zorg, ook bij collega's.

Zo werk je eraan. In het leeraanbod staan opleidingen en leergangen palliatieve zorg en scholingen voor docenten en opleiders (didactische vaardigheden). Volg de literatuur via e-pal en kijk onder Kaders en bronnen voor congressen en symposia.

4Wat moeten zorgprofessionals precies kunnen?

Dat staat in het kwaliteitskader, thema 6.1 Deskundigheid (p. 43-44): de criteria voor iedere zorgprofessional en de aanvullende criteria voor in palliatieve zorg gespecialiseerde zorgprofessionals. Het Onderwijsraamwerk palliatieve zorg 2.0 beschrijft de competenties per niveau (2 tot en met 8).

Naar het kwaliteitskader Onderwijsraamwerk 2.0

Voor de werkwijze in Midden-Nederland zijn de regionale werkafspraken leidend. Organisaties kunnen met de Zelfevaluatie Palliatieve Zorg de kwaliteit inzichtelijk maken.

Kaders en bronnen
De landelijke kaders waarop deskundigheidsbevordering palliatieve zorg rust, en websites met actueel scholingsaanbod.

Relevante kaders

Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland, editie 2 (2026)Eenduidig beeld van goede palliatieve zorg, met standaarden en criteria per thema; basis voor beleid in organisaties. Het LeerKompas is op deze editie afgestemd. Onderwijsraamwerk palliatieve zorg 2.0Competenties van zorgverleners op niveau 2 tot en met 8 voor goede palliatieve zorg (mbo, hbo, wo). Basisprofiel voor in palliatieve zorg gespecialiseerde zorgverlenersCompetenties per beroepsgroep (verzorgende IG, verpleegkundige, VS/PA, arts) voor zorgverleners die zich specialiseren in palliatieve zorg; aanvulling op het Onderwijsraamwerk 2.0. Beroepsverenigingen vertalen dit naar hun eigen profielen, zoals de twee V&VN-profielen hieronder (O²PZ, 2025). Profiel Gespecialiseerd Verzorgende IG Palliatieve ZorgBeroepsprofiel van V&VN (2024) voor de verzorgende IG die zich heeft gespecialiseerd in palliatieve zorg. Bruikbaar als basis voor een functieomschrijving of opleidingstraject. Profiel Palliatieve zorg verpleegkundigeBeroepsprofiel van V&VN (2022) voor de mbo- en hbo-verpleegkundige met specialisatie palliatieve zorg. Bruikbaar als basis voor een functieomschrijving of opleidingstraject.
Profielen voor artsen en verpleegkundig specialistenHet kwaliteitskader (p. 44) verwijst ook naar het profiel verpleegkundig specialist (V&VN VS), het competentieprofiel specialist ouderengeneeskunde (Verenso, 2019) en het competentieprofiel Kaderopleiding Palliatieve Zorg. De kaderopleiding heeft de competenties voor artsen uit het O²PZ-basisprofiel als eindtermen.
Richtlijn Proactieve zorgplanningWetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen voor proactieve zorgplanning in alle zorgsettings. Kaders PZP-scholing medisch specialistenLandelijke kaders voor training in proactieve zorgplanning voor medisch specialisten in het ziekenhuis. Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)Afspraak dat alle zorg- en welzijnsmedewerkers bij- en nascholing palliatieve zorg krijgen, inclusief PZP-gesprekken.

Overzichten van hulpmiddelen en zelfevaluaties

Websites met scholingsaanbod

Bronnenlijst

Alle bronnen waarnaar in het LeerKompas wordt verwezen. Een [nummer] in de tekst brengt je naar de bron in deze lijst; met Terug naar waar je was ga je weer naar de plek waar je las. Klik op een bronnaam om het document te openen.

Colofon en disclaimer

Disclaimer

⚠️ Lees dit voordat je het LeerKompas gebruikt
  • Benut het LeerKompas, maar de werkafspraken zijn leidend. De informatie, praktijktools en werkvormen in het LeerKompas zijn bedoeld als bron om deskundigheidsbevordering binnen de organisaties die aangesloten zijn bij de transformatie vorm te geven. Bij verschil tussen de informatie in het LeerKompas en de vastgestelde werkafspraken, zijn de werkafspraken bepalend. Dit geldt bijvoorbeeld voor afspraken over de wijze waarop proactieve zorgplanning (PZP) wordt vastgelegd en gedeeld.
  • Termen en betekenissen kunnen veranderen. Voor de meest actuele definities is het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland, editie 2 (2026) leidend. De inhoud van het LeerKompas is op 5 oktober 2026 op die editie afgestemd.
  • Geen voorschrift over te gebruiken materialen of instrumenten. De genoemde praktijktools, werkvormen en signaleringsinstrumenten zijn suggesties ter inspiratie. Bepaal zelf of informatie of een instrument passend en helpend is binnen de context en behoefte van je eigen organisatie, en weeg zelf de validiteit en betrouwbaarheid ervan.
  • Het LeerKompas kan verouderen. Het aanbod aan opleidingen, praktijktools en werkvormen verandert; genoemde links kunnen na verloop van tijd niet meer werken of zijn inmiddels vervangen. Klopt een link niet meer, raadpleeg dan de betreffende bron voor de actuele stand. Het LeerKompas is met zorg samengesteld, maar mogelijk niet volledig; het wordt regelmatig bijgewerkt en verrijkt met nieuw aanbod en nieuwe inzichten.
  • Geen oordeel over de kwaliteit van afzonderlijke scholingen of hulpmiddelen. Waar de inhoud van het leeraanbod is getoetst aan vooraf vastgestelde criteria, wordt dit expliciet vermeld. Vanuit de actielijn deskundigheidsbevordering worden geen uitspraken gedaan over de kwaliteit van afzonderlijke scholingen of hulpmiddelen. Wel wordt aangegeven in hoeverre het aanbod, op basis van publiek beschikbare informatie, aanknopingspunten lijkt te bieden met elementen van het beoogde zorgsysteem binnen de transformatie, dan wel met palliatieve zorg in bredere zin.

Colofon

Samengesteld door Lonneke van Leeuwen, projectleider deskundigheidsbevordering, actielijn Deskundigheidsbevordering van de Transformatie Palliatieve Zorg Midden-Nederland.

Voor wie? Interne trainers en deskundigheidsbevorderaars: iedereen die in de eigen organisatie werkt aan de deskundigheid van zorgprofessionals in palliatieve zorg.

Versie. .

Bronnen. Alle bronnen waarnaar in het LeerKompas wordt verwezen, staan in de Bronnenlijst.

Vragen, aanvullingen of correcties? Neem contact op met Lonneke van Leeuwen.

Vraag, aanvulling of correctie doorgeven

Wijzigingen per versie
Wat is er toegevoegd, gewijzigd of verwijderd? Met "Bekijk" spring je naar de plek in het LeerKompas.
TPZ Midden-Nederland · LeerKompas Palliatieve Zorg · versie 20-10-2026 · Colofon en disclaimer · Bronnenlijst